Наверх

Погода в Астане: 06 декабря, ночь: -22° 2 м/с06 декабря, утро: -23° 2 м/с06 декабря, день: -17° 2 м/с06 декабря, вечер: -20° 2 м/с

Конституция РК – основа единства народа

1600
Фото:
Конституция Республики Казахстан, по которой мы живем, - вторая в истории независимого Казахстана. Первая была принята 28 января 1993 года. Действующий Основной закон страны принят на общенациональном референдуме 30 августа 1995 года. В Конституцию четыре раза вносились изменения: в 1998, 2007, 2011 и 2017 годах. Последние поправки в Основной закон были подписаны Президентом РК в марте 2017-го. Они предусматривали 26 поправок в 19 статей, многие из которых касаются перераспределения полномочий между ветвями государственной власти. В частности, Президент делегировал часть полномочий Парламенту. Несмотря на перемены, Основной закон страны является устойчивым, надежным фундаментом, на котором строится казахстанская государственность. Сегодня, в День Конституции РК, Объектив.kz попросил известных людей Казахстана поделиться своим мнением об Основном законе страны.       Толеутай Сулейменов, первый министр иностранных дел Казахстана, посол РК в ряде стран: - В первые годы независимости Казахстан, как и любая страна, должен был узаконить свою свободу, решить, как строить новое государство. В 1993 году Президент РК Нурсултан Назарбаев предпринял попытку изменить действующую на тот момент Конституцию, но особых поправок внести не удалось. Необходимые социально-экономические преобразования невозможно было совершить с действовавшим тогда парламентом. В 1995 году Президент вернулся к созданию новой Конституции, в которую необходимо было заложить принципы жизни независимого государства. К разработке проекта Конституции, которая была принята в 1995 году, привлекались многие иностранные эксперты, юристы, международники. Эта комиссия работала несколько месяцев. В Основной закон были заложены принципы, которые имеются во французской конституции, но это не копия, были взяты лишь основные принципы - строительство нового, демократического, светского, свободного  государства. После всенародного обсуждения в 1995 году Конституция была принята. Она утвердила президентскую форму правления, то есть вертикальную власть, был создан сенат, парламент Казахстана стал двухпалатным, были поставлены задачи построения нового государства. Живя по Конституции 1995 года, наш народ добился успехов, свидетелями которых мы являемся. Поэтому этот праздник очень дорог всем казахстанцам. Отмечая 22-ю годовщину, мы видим результаты. Десятки тысяч туристов приезжают на Экспо–2017. Многие путешествуют по нашей стране, не только по Астане. Интерес к Казахстану высок. Мы живем в светском государстве, которое движется по пути вхождения в 30 развитых государств мира. На заре независимости мы знакомили с новой Конституцией иностранных партнеров. Читая ее, знакомясь со стратегией «Казахстан-2030» и другими программными документами, международные эксперты удивлялись тому, как смело мы запрограммировали свою жизнь на 30-40 лет вперед. Среди них были и президенты Болгарии, Румынии, Польши, премьер-министры Великобритании, Италии. Они удивлялись и спрашивали: «Куда вы спешите?!». А мы отвечали, что хотим быстрее догнать западные страны, поэтому должны ускоренными темпами идти вперед.   Жамаладен Ибрагимов, заң ғылымдарының докторы, профессор: - Жалпы мемлекетіміздің басты табыстарының бірі – мемлекетіміздегі конституциялық дамудың жүйелі, негізді және уақтылы жүргізілуімен байланысты. Сондықтан да еліміздегі тұрақтылықтың, мемлекетіміздегі бірліктің, саяси-экономиакалық дамудың басты құқықтық негіздерінің бірі – Ата Заңымыз. Осы Конституцияда мемлекетіміздің басты қағидаттары – республикалық мемлекеттің дамуы, демократиялық саяси режим, құқықтың үстемдігі, мемлекетіміздің егемендігі мен мемлекеттегі билік тармақтарының бірлігі қарастырылған болатын. 2017 жылы 10 наурызда Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңға қол қойды. Осы заңға сәйкес Конститутциямызға енгізілген өзгерістер мен толықтыруларға келетін болсақ, негізінен мемлекеттік билік тармақтарының бөлінуіне бағытталды. Енді оның болашақта беретін жетістігін біздің елдің азаматтары міндетті түде көреді деп айта аламын. Өйткені бұл өзгерістердің негізінде Президенттің көптеген құзіреттері Парламент пен Үкіметке берілді. Осы орайда Заң шығарушы билік өзінің құзіреттілігін күшейткенін көруімізге болады. Ал атқарушы билік болса енді өздерінің дайындаған саяси, әлеуметтік-экономикалық бағдарламалардың орындалуына жауапкершілігі артады. Сонымен қатар әр азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауда үлкен маңызды рөлге ие болатын сот жүйесі мен прокуратура органдарына қатысты үлкен өзгерістер болды. Енді аталған органдарға қатысты барлық мәселелер арнайы заңдармен реттелетін болады. Сондай-ақ мемлекетіміздегі бірлікті, тұрақтылықты сақтау бағытында ұлтаралық және конфессияаралық қатынастардың негізін, жүйесін бұзуға қарсы бағытталған әрекеттер енді мемлекеттік деңгейде заңмен қатал жазаланатын болады. Еліміздің экономикасына үлкен серпін беретін Астана Халықаралық құқықтық орталығының негізделетініне тоқталып өткен жөн. Ал енді өзгерістердің ішінде ең маңыздысы – біздің мемлекетіміздің егенмендігі, унитарлығы, территориялық тұтастығы және оның басқару формасы енді Конституциялық тұрғыда қорғалып, бекітілетінін баса айтуымыз керек. Осы өзгерістердің барлығы біздің мемлекетіміздің  дамыған 30 елдің қатарына қосылуға үлкен серпін беретін, бағыт бағдар беретін жаңа модернизациялық нормалар мен принциптердің қабылданғанын баса айту қажет.   Айгүл Садуақасова, Қазақстан Халқы Ассамблеясы ғылыми-сараптамалық кеңесінің төрайымы: - Мемлекеттіліктің ең басты қағидасы – оның Конституциясы. Ата заңымыздың негізгі принциптері демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде бекітілді. Осы Конституция қабылданған 22 жыл ішінде мемлекеттің барлық құрылыстары қалыптасып, өз қызметтерін атқарып келеді. Қазақстан өтпелі кезеңде бір саяси жүйеден жаңа саяси жүйеге көшті. Президенттік институт нығайып, қос палаталы Парламент нәтижелі жұмыс жасады. Еліміздің бүгінгі даму қарқынына қарап, сол кездегі қабылданған шешімдердің дұрыс болғандығының куәсі болып отырмыз. Конституция елді бір ұлт бір халық ретінде біріктірді. Қазақстан өзінің экономикалық дамуына жетіп, өзінің жаңа саяси жүйесін құрды. Қазақстандық бірегейлікті қалыптасытырып, соның арқасында Қазақстан бүгінгі таңда әлемде танымал елге айналды. Осы жылдардың ішінде Конституцияға қоғам, экономика, саяси жүйенің дамуымен байланысты бірнеше өзгерістер енгізілді. Биыл Елбасының билік тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлу мәселелері жөніндегі Үндеуіне сәйкес Конституцияға өзгерістер енгізілді. Негізгі мәні – Президент өзінің бірқатар өкілеттігін Парламент пен Үкіметке берді. Бұл реформа басқару жүйесінің тиімділігін арттырып, жаңа мемлекет, жаңа экономика, жаңа қоғам құруға ықпалын тигізіп, қазақ еліннің дамуына жаңа мүмкіншіліктер беріп отыр.   Коментарии записали Аида Баймакова, Алмас Байдрахманов    
Оценить материал
0